Daltonprincipes in de praktijk:
Samenwerken, vrijheid in gebondenheid, zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, beleving

Boven op de lange gang hangen landenposters gemaakt door groep acht. De ene ziet er wonderschoon uit, de andere had eigenlijk nog wat aandacht en zorg nodig. Leerlingen uit groep zeven lopen langs met hun vragenblad. Ze vinden de antwoorden door de posters met aandacht en zorg te lezen en te bekijken.
Op de gang staan prachtige ‘lemen hutjes met rieten daken’. De kinderen mochten alleen werken in bruin en beige, maar geen enkel is hetzelfde. De hutjes zijn Afrikaanser dan die in de Afrikaanse dorpen.
De kinderen uit de onderbouw hebben heuse Afrikaanse amuletten gemaakt met zaadjes en veertjes en een touwtje voor om je nek. Zoveel is zeker, oogst en jacht zullen voorspoedig verlopen en ieder denkbaar onheil is bezworen.
In groep zes zijn de kinderen in tweetallen druk in de weer met een windkarretje. Net als Afrikaanse kinderen maken ze hun speelgoed zelf. Het valt nog niet mee. Hoe maak je dat zeiltje vast aan de mast, hoe zorg je dat die wielen draaien? In de wind van de ventilator rollen de eerste driewielers over een lange rij tafels. De ogen van de bouwers glimmen.
Ik ga op de muziek af. Swingende Afrikaanse popmuziek met een swingende Afrikaanse lerares. De vrouw geeft zwijgend les, ze danst en ze nodigt uit om te dansen. Als de verlegenheid overwonnen is, nemen een paar kinderen haar bewegingen over. Steeds meer doen er mee. Aanvankelijke aarzelingen gaan al gauw over in laaiend enthousiasme. Die dans is moeilijk genoeg, maar na een half uur heeft de hele groep het door.
Beide groepen vijf beschilderen ongebleekte katoen van een meter breed en twintig centimeter hoog met ecoline. Bandana’s heten die doeken. Alleen met oker, zwart en bruin schilderen ze: de sfeer is meteen Afrikaans. Ondertussen hummen de kunstschilders zachtjes een lied uit Afrika.
Selma leest een Afrikaans sprookje voor. De leerlingen zitten in een kring. Ze zijn een en al oor. Hun handen liggen leeg en stil in hun schoot. Met niets of niemand zijn ze bezig, niets of niemand leidt hen af. Het tafereel maakt in een oogopslag duidelijk wat een goede leerkracht Selma is.

De school tintelt, de school swingt… In het Afrika-project vind je alle principes van het Daltononderwijs moeiteloos terug.

In het lokaal van groep zeven doet de hele vensterbank dienst als etalage van een galerie. Ik sta oog in oog met prachtige Afrikaanse maskers, beelden en schilden. De kinderen zijn al naar huis, in de verte klinken trommels… Het moet wel verbeelding zijn.

KARIN REEF